Ο Επιμορφωτικός Σύλλογος Νέου Μοναστηρίου διοργανώνει την αναβίωση του παραδοσιακού εθίμου ''Κουρμπάνι''.
Το Σάββατο 30 Μα'ί'ου στις 9 μ.μ. στο Πάρκο Δέλτα Νέου Μοναστηρίου.
Πληροφορίες για το έθιμο
Το κουρμπάνι (από την τουρκική/περσική λέξη που σημαίνει «θυσία») είναι ένα πανάρχαιο, παραδοσιακό έθιμο θυσίας ζώου (συνήθως αρνιού ή μοσχαριού). Ακολουθείται από κοινό γεύμα και συνδυάζεται με τη γιορτή ενός αγίου, έχοντας τις ρίζες του σε πανάρχαιες τελετουργίες.Χαρακτηριστικά του εθίμου:Καταγωγή: Το έθιμο έφεραν στην Ελλάδα πρόσφυγες από την Ανατολική Θράκη και τη Μικρά Ασία, ενώ ανάλογα στοιχεία εντοπίζονται από την αρχαιότητα και την Παλαιά Διαθήκη.Τελετουργία: Το ζώο αγοράζεται συχνά από κάποιον που έχει κάνει «τάμα». Ο ιερέας ευλογεί το ζώο πριν από τη σφαγή, και στη συνέχεια το κρέας μαγειρεύεται σε μεγάλα καζάνια, συνήθως μαζί με κρεμμυδάκια και ρύζι ή κριθαράκι.Σημασία: Το φαγητό μοιράζεται δωρεάν σε όλους τους κατοίκους και τους επισκέπτες, ενισχύοντας τους δεσμούς της τοπικής κοινότητας.Τόπος & Χρόνος: Αναβιώνει σε διάφορες περιοχές της Ελλάδας (όπως στη Θράκη και τη Μακεδονία) κατά τη διάρκεια θρησκευτικών πανηγυριών, κυρίως του Αγίου Γεωργίου, του Αγίου Αθανασίου ή του Αγίου Παντελεήμονα.
Από την Βικιπαιδεία
Το κουρμπάνι (ή κουρπάνι) είναι ένα παλαιό έθιμο του ευρύτερου ελλαδικού χώρου και διατηρείται σήμερα στον ελληνικό και τουρκικό πολιτισμό. Βασικά συνίσταται στο τελετουργικό σφάξιμο και μαγείρεμα ενός αρνιού, μοσχαριού, ταύρου ή αγελάδας. Για τους χριστιανούς συνήθως συνδέεται με την εορτή του Αγίου Γεωργίου. Το κρέας καταναλώνεται από τους πιστούς που έχουν προσέλθει στη γιορτή του αγίου. Ανάλογο έθιμο τηρείται και από τους Τούρκους με αφορμή διάφορες εορτές ή περιστάσεις, περιλαμβανομένης της εορτής του Αγίου Γεωργίου.
Ιστορική έρευνα
Οι τελετές θυσίας ζώων είναι αρχαιοελληνικό έθιμο που διατηρήθηκε σε πολλές περιοχές, και ιδίως στη Θράκη, ακόμα και μετά τον εκχριστιανισμό των Ελλήνων. Μάλιστα συνδυάστηκαν με γιορτές αγίων κατά τη βυζαντινή περίοδο, παρά τις απαγορεύσεις της Ελληνορθόδοξης Εκκλησίας. Το έθιμο διατηρήθηκε και επί Τουρκοκρατίας, καθώς οι Τούρκοι επέτρεψαν στους Έλληνες θρησκευτική εκδήλωση ανάλογη με τη δική τους, το "Μπαϊράμιι".
Το έθιμο στη Θράκη
Το έθιμο αναφέρεται στην ευρύτερη γεωγραφική περιοχή της Θράκης, περιλαμβανομένων των περιοχών που σήμερα ανήκουν στη Βουλγαρία και την Τουρκία. Το κουρμπάνι γινόταν στην εορτή του Αγίου Γεωργίου (23 Απριλίου) την οποία τιμούσαν και οι Τούρκοι. Οι τελευταίοι συσχέτιζαν τον Άγιο Γεώργιο με μουσουλμάνο άγιο που τον ονόμαζαν Χιδίρ Ελέζ. Πριν από την εορτή του Αγ. Γεωργίου, οι Τούρκοι δεν επέτρεπαν τη σφαγή αρνιών. Αναφέρεται ότι από τον σουλτάνο μοιράζονταν την ημέρα του Αγ. Γεωργίου 5.000 αρνιά και από τη μητέρα του σουλτάνου άλλα 1.000.
Την παραμονή της εορτής, τα κουρμπάνια, δηλαδή τα ζώα που θα σφάζονταν, οδηγούνταν στα προαύλια των εκκλησιών του Αγίου Γεωργίου. Κολλούσαν κεριά στα κέρατά τους και τα στόλιζαν με διάφορους τρόπους. Αυτά "διαβάζονταν", δηλ. ευλογούνταν από τους ιερείς. Κατά τόπους υπήρχαν διάφορες λεπτομέρειες του τελετουργικού, όπως ο τρόπος διανομής του κρέατος. Σε κάποια χωριά γίνονταν και παλαιστικοί αγώνες (στους οποίους συμμετείχαν και Τούρκοι) και ο νικητής έπαιρνε το κουρμπάνι. Αλλού, από το αίμα του ζώου έβαζαν ένα σημάδι στο μέτωπο ή έκαναν το σύμβολο του σταυρού στο υπέρθυρο. Οι βοσκοί "διαβάζουν" τα σημάδια στο κόκαλο της ωμοπλάτης (ωμοπλατοσκοπία) και προλέγουν διάφορα γεγονότα που θα συμβούν. Τα ζώα μπορεί να ευλογηθούν και να σφαχτούν και σε σπίτια.
